Herhaal zolang een voorwaarde geldt

Een for-lus bezoekt de waarden die een verzameling levert, één voor één. Bij de vaste lijsten en ranges die je tot nu toe hebt gebruikt, kun je die waarden vooraf tellen.

Bij andere taken is het natuurlijker om te beschrijven wanneer het werk moet doorgaan. Blijf sparen zolang het saldo onder een doel ligt. Blijf vragen zolang een antwoord onbruikbaar is. Je hoeft het aantal rondes niet eerst uit te rekenen.

Daarvoor is een while-lus bedoeld.

De vorm van een while-lus

Lees het weer als een Engelse zin: ‘while count is greater than zero, do this’, dus ‘zolang count groter is dan nul, doe dit’.

Python controleert eerst de voorwaarde. Als die True is, voert het het blok uit en keert het terug om opnieuw te controleren. Als die False is, slaat het het blok over en gaat het onder de lus verder. De voorwaarde wordt vóór elke ronde getest, ook de eerste.

De voorwaarde is een gewone vergelijking, net als bij een if-instructie. Het verschil is dat if één keer vraagt en while blijft vragen.

Drie onderdelen die op elkaar moeten aansluiten

Bij een lus die door een veranderend getal wordt gestuurd, moeten deze drie onderdelen samenwerken. Je ziet ze duidelijk in het aftellen:

count = 3            # 1. set up the variable the condition depends on
while count > 0:     # 2. test it before every pass
    print(count)
    count = count - 1  # 3. change it inside the body

Laat het eerste onderdeel weg en Python geeft een NameError. Laat het derde weg en de voorwaarde wordt nooit False. Dat is belangrijk genoeg om er de volgende les aan te besteden.

Volg count zelf tijdens het aftellen: 3, dan 2, dan 1, dan 0. Python keert na elke ronde terug naar de while-regel. Als count de waarde 0 bereikt, is de voorwaarde False en is de lus klaar. De oefening aan het einde van deze les leent zich goed voor Step, zodat je die terugkeer kunt zien.

Nul rondes is een geldig resultaat

Omdat de test eerst komt, kan een while-lus zijn blok ook nul keer uitvoeren:

De voorwaarde was al False, dus Python sloeg het blok meteen over. Dat is vaak wat je wilt. Onthoud het wanneer een lus zonder duidelijke reden geen uitvoer oplevert.

Kiezen tussen for en while

Je kunt op beide manieren een afteller schrijven:

Beide zijn hier correct, dus kies de vorm die zegt wat je bedoelt:

De spaarvraag is een goed voorbeeld van de tweede soort. Je kunt het aantal weken zelf uitrekenen, maar de lus kan het bijhouden terwijl ze de bedragen toevoegt:

Let erop dat balance eindigt op 120, niet op 100. De lus maakte de hele ronde af die het saldo voorbij het doel bracht en stelde pas daarna vast dat de voorwaarde False was. Het saldo veranderen onderbreekt het blok niet: de voorwaarde wordt opnieuw gecontroleerd wanneer Python terugkeert naar de while-regel.

number = 1

while number < 20:
    print(number)
    number = number * 3

Schrijf nu een while-lus die bijhoudt hoeveel stortingen nodig zijn om een doel te bereiken.